Zo hielp ik kinderen op televisie beter beschermen

In 2015 ervoer ik voor het eerst dat je als eenvoudige burger het verschil kunt maken, door simpelweg te handelen naar eer en geweten. Door mijn tip zijn uiteindelijk verschillende partijen bij elkaar gekomen om strenger te kijken naar de regels omtrent het inzetten van kinderen in films en televisieseries. Het begon allemaal toen ik jaren geleden onbedoeld keek naar een aflevering van de Nederlandse politieserie Noord Zuid.
De televisie had die dag in februari 2015 helemaal niet aan moeten staan. In die periode stond het apparaat vooral stof te vangen in mijn Haagse flat aan de rand van Wateringse Veld. Die dag was anders, omdat ik iemand te gast had en ik voorzag dat er stiltes zouden vallen. Om dat een beetje op te vullen, nam ik me voor om de televisie aan te zetten.
Trauma
En jawel, de stiltes vielen en mijn ogen dwaalden steeds vaker af naar de politieserie Noord Zuid. Ik had er nog nooit van gehoord, maar het schijnt destijds populair te zijn geweest. Er volgde een brute scene van een moeder die net wilde wegrijden met haar zoontje van hooguit drie achterin. Plots vloog de achterdeur open. Een drugscrimineel nam plaats naast het jochie, dat zichtbaar schrok van de agressie van de man. Ik dacht meteen aan de leeftijd van het jongetje. Hij kon toch onmogelijk begrijpen dat hij in een rollenspel verkeerde? De man bedreigde de moeder van achteren en toen ze niet meewerkte verschoof zijn focus volledig naar het kind, die hij begon los te maken uit zijn kinderstoel.
Op dat moment sprong het afgrijzen letterlijk in het gezicht van het jongetje. Het was alsof we mee konden kijken hoe zijn korte leventje aan hem voorbijschoot. De man rukte het jongetje uit de stoel en stapte uit. Hij rende een stuk weg terwijl “moeder” er achteraan vloog. Met luid geschreeuw sommeerde hij haar nogmaals om mee te werken, terwijl zij aan het kind trok. Het was geen pop, waar ze aan stonden te sjorren. Het was nog steeds dat kleine mannetje uit de auto. De scene leek grotendeels in één take opgenomen.
Toen de boef tot inkeer kwam en losliet, had de vrouw het kind weer in de armen. ‘Mama, mama!’ riep het jochie, op een manier die doet denken aan kinderen die vluchten voor bombardementen. Het kind riep om z’n echte moeder, terwijl deze vreemde vrouw hem probeerde te troosten.
Behalve traumatisch moet dit ook ontzettend verwarrend zijn geweest voor het kleine ventje. Nog lang heb ik me afgevraagd of dit kind ooit nog onbekende mannen kon vertrouwen, of zonder paniek achterin een auto durft te zitten, wetende dat zijn moeder niet snel bij hem kan komen als er weer onverwacht iemand op de achterbank naast hem neerstrijkt.
Actie!
Ik vond dat ik iets moest doen. Maar wat? Ik besloot twee instanties aan te schrijven, een niet nader te noemen pedagogisch instituut en de Arbeidsinspectie. Dat bleken twee schoten in de roos. De Arbeidsinspectie bleek de plek waar vergunningen voor het werken met kinderen worden verstrekt. Aan de telefoon werd me verteld dat deze scene van Noord Zuid was afgewezen. Ze kregen een vergunning voor het werken met dit jongetje op basis van een nieuw script, waarin ze ‘er omheen zouden filmen’. Kennelijk had de regisseur op de dag van de opname alsnog het originele script gevolgd. Met dit vreselijke incident als gevolg.
Het pedagogisch instituut reageerde enthousiast over de beelden, omdat het eigenlijk de perfecte casus was om te behandelen tijdens de bijeenkomsten met mensen van de media. Deze evenementen zaten al in de pijpleiding en gingen precies over de precaire positie van kinderen die meedraaien tijdens de opname van films en series.
Door de positieve reacties van beide partijen, lag het voor de hand om ze met elkaar in contact te brengen en er zelf weer tussenuit te stappen. Daarna gebeurde er dingen die ik nooit voor mogelijk had gehouden. De Arbeidsinspectie SZW nam contact op met het pedagogisch instituut om te vertellen over het voornemen om onderzoek te doen en nieuwe beleidsregels op te stellen over de belastbaarheid van kinderen in relatie tot media. Het pedagogisch instituut zou gaan meewerken.
Het zelfvertrouwen om te handelen
Voor mij was dit een opsteker. In 2015 was ik nog altijd niet in staat geweest om mijn leven op de rails te krijgen. Maar door mijn bekering naar het christelijk geloof kwam ik drie jaar eerder wel op een pad richting zelfvertrouwen. Ik durfde te proberen en mezelf uit te dagen. Toen bleek dat ik niet nutteloos was en wel degelijk iets kon, groeide het geloof in mezelf. Maar pas bij deze casus kreeg ik rechtstreeks antwoord op de vraag of ik ooit van enige betekenis kon zijn, voor m’n medemens.
Ja, het ging maar om een paar e-mails. Maar hoeveel mensen hebben die avond met mij naar Noord Zuid gekeken en dachten ‘ach, ze zullen wel weten wat ze doen bij de TV’? Hoeveel mensen dachten misschien dat een melding bij de Arbeidsinspectie niets zou veranderen? Maar het kan wel degelijk. Schiet gewoon en kijk wat er gebeurt als je het goede hebt gedaan door voor anderen op te komen.
Beelden nog steeds openbaar
Wat me verbaast is dat de beelden van die vreselijke scene nog altijd online te vinden zijn bij NPO Start. Als de televisiemakers gebruik hebben gemaakt van een script waar geen vergunning voor was afgegeven, moet de scene dan niet uit de aflevering worden gesloopt? Daar had men ruim 10 jaar de tijd voor, maar kennelijk voelde niemand zich ertoe geroepen. Dat terwijl ik weet dat ze op hun vingers zijn getikt door de Arbeidsinspectie.
Voor het belang van de maatschappelijke discussie heb ik de beelden dan ook maar ook maar voor u beschikbaar gemaakt. U kunt rechtstreeks naar NPO Start om deze aflevering van Noord Zuid te bekijken. Als u doorspoelt naar 26 minuten en 42 seconden ziet u de bewuste scene.
U kunt de scene ook meteen hieronder bekijken.





